De Beemster (1612)

Leeghwater doet zijn naam eer aan.

De eerste grote droogmakerij. Om aan de toenemende vraag naar landbouwgrond tegemoet te komen, wordt in 1609 begonnen met het droogmalen van de Beemster. Het project wordt een groot succes en een jaar na de definitieve drooglegging in 1612 hebben de investeerders hun geld er al uit. De Beemster is het eerste grote meer in Holland dat wordt drooggemalen.

Van oorsprong is de Beemster een kleine riviertje, dat door turfwinning en stormvloeden in de 12e en 13e eeuw uit dijdt tot een volwaardig meer. Andere meren in Holland ontwikkelen zich op een zelfde manier. In de 16e eeuw groeit de Hollandse bevolking snel en neemt de vraag naar vruchtbare landbouwgrond toe, terwijl de meren juist blijven uitdijen. In 1607 nemen enkele Amsterdamse kooplieden daarom het initiatief de Beemster te laten droogmalen. Ondanks verzet van vissers, de marine en het waterschap wordt in 1609 gestart met het droogmalen en Jan Adriaenszoon Leeghwater wordt daarbij tot opzichter aangesteld.

Leeghwater is geen uitvinder, maar hij maakt handig gebruik van de uitvindingen van anderen. Met name de ‘Molengang’ van Simon Stevin blijkt erg succesvol. Uiteindelijk weet Leeghwater de Beemster in drie jaar, met tweeënveertig molens droog te krijgen en sinds 1999 staat de Beemster op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Uitvinder: Jan Adriaenszoon Leeghwater

Geboren: Datum onbekend, De Rijp
Overleden: Datum onbekend, Amsterdam

Jan Adriaenszoon Leeghwater wordt geboren als zoon van een timmerman in het Noordhollandse dorpje De Rijp, aan de Beemster. Jan Adriaenszoon ontwikkelt zich tot een succesvol molenbouwer. Nadat Jan in 1605 met twee anderen een octrooi voor een duikklok krijgt en succesvol drie kwartier onder water verblijft, geeft hij zichzelf voortaan de naam Leeghwater. Een echte uitvinder is Leeghwater niet. Hij is vooral een kundig molenbouwer en waterbouwkundige die de uitvindingen van anderen succesvol toepast.

Tijdlijn
Toon per:  Jaar  |   Decennium  |   Eeuw
  • 16e eeuw
  • 17e eeuw
  • 18e eeuw
  • 19e eeuw
  • 20e eeuw
  • Het eerste octrooi
    Het eerste octrooi
    Simon Stevin

    Octrooi voor negen uitvindingen
    Octrooi voor negen uitvindingen
    Simon Stevin

    Kleine windmolen
    Kleine windmolen
    Cornelis Dirckszoon Muys

    Houtzaagmolen
    Houtzaagmolen
    Cornelis Corneliszoon van Uitgeest

  • Brandspuit
    Brandspuit
    Jan van der Heyden

    De Beemster
    De Beemster
    Jan Adriaenszoon Leeghwater

    IJszeilboot
    IJszeilboot
    Adriaen Terrier

    Baggerton
    Baggerton
    Jan Simonszoon van der Goude

    Verrekijker
    Verrekijker
    Hans Lipperhey

  • Het hellend scheprad
    Het hellend scheprad
    Antoine Georg Eckhardt

    Perpetuum Mobile
    Perpetuum Mobile
    Léopold Genneté

    Zijdehaspel
    Zijdehaspel

    Drievoudige vijzelmolen
    Drievoudige vijzelmolen
    Ferdinand Obdam en Klaas Klaverweide

    Vijf windmolens
    Vijf windmolens
    anoniem

  • De Lipkenstelegraaf
    De Lipkenstelegraaf
    Antoine Lipkens

    Stadsmoddermolen
    Stadsmoddermolen
    Antoine Georg Eckhardt

    Duikboot
    Duikboot
    Antoine Lipkens

    Sport
    Sport
    Willem Johan Herman (Pim) Mulier

    Landboot en Asfaltspoor
    Landboot en Asfaltspoor

    Droogzwemapparaat
    Droogzwemapparaat
    Andries Scheerboom

    Airconditioning
    Airconditioning
    Andries Scheerboom

  • Witte Fietsenplan
    Witte Fietsenplan
    de provobeweging

    Drijfstoeltje
    Drijfstoeltje
    Annigje ten Cate

    Rijdend reddingstoestel
    Rijdend reddingstoestel
    N. Hoedemakers

    Loetafoon
    Loetafoon
    Frederik Berthus Archibalde (Frits) Prinsen

    Fietsen
    Fietsen
    Burgers Fietsenfabriek

    Televisie
    Televisie
    Erik de Vries

  • 1584
  • 1589
  • 1593
  • 1600
  • 1608
  • Het eerste octrooi
    Het eerste octrooi
    Simon Stevin

  • Octrooi voor negen uitvindingen
    Octrooi voor negen uitvindingen
    Simon Stevin

    Kleine windmolen
    Kleine windmolen
    Cornelis Dirckszoon Muys

  • Houtzaagmolen
    Houtzaagmolen
    Cornelis Corneliszoon van Uitgeest

  • IJszeilboot
    IJszeilboot
    Adriaen Terrier

    Baggerton
    Baggerton
    Jan Simonszoon van der Goude

  • Verrekijker
    Verrekijker
    Hans Lipperhey

  • 1870-1879
  • 1900-1909
  • 1920-1929
  • 1930-1939
  • 1960-1969
  • Sport
    Sport
    Willem Johan Herman (Pim) Mulier

  • Drijfstoeltje
    Drijfstoeltje
    Annigje ten Cate

    Rijdend reddingstoestel
    Rijdend reddingstoestel
    N. Hoedemakers

  • Loetafoon
    Loetafoon
    Frederik Berthus Archibalde (Frits) Prinsen

  • Televisie
    Televisie
    Erik de Vries

  • Witte Fietsenplan
    Witte Fietsenplan
    de provobeweging

    Fietsen
    Fietsen
    Burgers Fietsenfabriek

Nationaal Archief Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE Den Haag      Telefoon 070 331 4184     Fax 070 3315540     E-mail birgit.broer@nationaalarchief.nl